مىدادند ، او خود در ميان همهء مشركان نماز و عبادت خويش را آشكارا انجام مىداد و مشركان نيز در ظاهر آن را مورد استهزا قرار مىدادند ، امّا در باطن بدان تمايل داشتند و نيز مىدانستند كه اين نماز و عبادت [ و بلكه همهء آيين محمدى ] هجومى عليه آيين شركى است كه آنان بدان پايبندند و با انگيزه‌هايى ظاهرى چون تعصّب ، كينه‌توزى و حسد - و نه از روى ايمان و يقين - از آن عقايد باطل دفاع مىكردند و البته در همان حال در نهان دل خويش مردمى دودل و مردّد بودند كه مؤمنان صاحب يقين خشم و كينهء آنان را بر مىانگيختند و بدين‌سان نبردى ميان حقى روشن و آشكار و باطلى پوشيده در پردهء ترديد و تزلزل جريان داشت